شهر الرمضان الذی انزل فیه القرآن

ماه مبارک رمضان دوری از گناه، ما انس با قرآن

ماه ضیافت الله بر شما و خانواده محترمتان گرامی باد . . .

“طاعت و عبادت شما قبول درگاه حق”

 خلاصه مطالب تدریس تقسیم کسرها     چهارشنبه 26 تیر ماه 92

تقسیم کسرها

تقسیم کسر ها را به سه روش زیر، می توانیم انجام دهیم:

1- اگر مخرج ها مساوی باشند از مخرج ها صرف نظر کرده صورت کسر اول را بر

صورت کسر دوم تقسیم می کنیم.

اما اگر مخرج ها مساوی نباشند مخرج مشترک گرفته و مخرج ها را مساوی می کنیم .

سپس صورت کسر اول را بر صورت کسر دوم تقسیم می کنیم.

2- کسر اول را نوشته، علامت تقسیم را به ضرب تبدیل کرده و سپس کسر دوم را

معکوس می کنیم و عمل ضرب را انجام می دهیم.

3- دور در دور و نزدیک در نزدیک: از این روش، فقط در مواقعی که لازم باشد

استفاده می کنیم.

نسبت و تناسب           کلاسهای تابستانه پنجم

1- تناسب زمانی: در این نوع تناسب، زمان تغییری نمی کند.

مثال: اگر 4 پیراهن روی طناب در مدت زمان یک ساعت خشک شوند 8 پیراهن در همان شرایط در همان یک ساعت خشک می شود.

2- تناسب مستقیم: اگر قیمت یک تخم مرغ 100 تومان باشد 5 تخم مرغ 500 تومان می شود یعنی با افزایش تعداد تخم مرغ ها، قیمت خرید تخم مرغ ها نیز به همان نسبت افزایش می یابد.

3- تناسب معکوس: گاهی اوقات کمیت ها با هم نسبت عکس دارند یعنی هرچه یکی را زیاد کنیم به همان نسبت، دیگری هم کم می شود. در این حالت می گوییم تناسب معکوس است. مثلاً اگر2 کارگر، کاری را در مدّت 6 روز انجام می دهند، 4 کارگر، همان کار را در مدت 3 روز انجام می دهند.

علوم پنجم ابتدايي

( بخش اول - ساختمان مواد )فقط برای مطالعه.تدریس در کلاسهای تابستانه پنجم

1- مانند دانشمندان فکر کنید :در سالهای پیش آموختید که مشاهده کنید یعنی مشاهده کردن یک راه یادگیری است.

يعني استفاده از اندام هاي مختلف بدن .

2- بپرسيد : تحقيقات علمي معمولاً با چيزهايي شروع مي شوند كه درباره آنها اطمينان كافي نداريد. در اين مواقع پرسش هايي به ذهن شما مي رسد كه واقعاً مايليد به آنها جواب دهيد.

3- فرضيه بسازيد : وقتي شما با استفاده از مشاهده به پرسش خود يك پاسخ احتمالي مي دهيد فرضيه سازي مي كنيد. اما فرضيه بايد قابل آزمايش كردن باشد. در غير اين صورت لازم است آن را عوض كنيد.

4- آزمايش كنيد : معمولاً در آزمايش هاي مقايسه اي همه چيز را مشابه انتخاب مي كنند و فقط يك چيز را تغير مي دهند. در اين آزمايش هم فقط دماي آب در سه ليوان تفاوت داشت. (آزمايش تهيه آب ليمو).

5- يادداشت برداريد : وقتي آزمايش را انجام مي دهيد، مشاهده مي كنيد و اطلاعاتي به دست مي آوريدكه بايد آنها را يادداشت كنيد. تهيه نمودار و جدول، راهي براي رسيدن به نتيجه است. براي كسب اطمينان از درستي نتيجه، لازم است آزمايش چند بار تكرار شود.

6- نتيجه بگيريد : بعد از مطالعه اطلاعات به دست آمده، بايد از آنچه آموخته ايد نتيجه گيري كنيد. نتيجه بايد درباره فرضيه شما باشد. فرضيه اي كه از راه هاي مختلفي درست در آيد، نظريه ناميده مي شود.

 ساختمان مواد

ماده چيست؟

تمام چيزهاي غير زنده اي كه در اطراف ما هستند، ماده نام دارند. بعضي از مواد مانند چوب و سنگ شكل ثابتي دارند. موادي كه در دماي معمولي شكل آنها تغيير نكند، جامد هستند. موادي كه به شكل ظرف خودشان در آيند مايع هستند و موادي كه در فضا پخش مي شوند و با چشم ديده نمي شوند گاز هستند.

مواد از چه ساخته شده اند؟

اگر به دانه هاي شكر نگاه كنيد مي بينيد از دانه هاي بسيار ريزي درست شده است كه اين ذره هاي بسيار كوچك با چشم معمولي قابل مشاهده نيستند. پس با ميكروسكوپ هاي بسيار قوي آن را هزاران برابر درشت مي كنند تابتوان آنها را ديد. به هر كدام از اين ذره ها يك مولكول شكر گفته مي شود. مولكول هر ماده با ماده ديگر متفاوت است و به همين دليل، مواد خاصيت هاي متفاوتي دارند. رنگ، بو و مزه از خاصيت هاي هر ماده هستند.

آيا مولكول ها حركت دارند؟

اگر در يك شيشه عطر را باز كنند و در جايي قرار دهيد، بوي آن در هواپخش شده و به مشام مي رسد. پس نتيجه مي گيريم كه مولكول هاي عطر پيوسته در حركتند و بوي عطر در هوا پراكنده مي شود. در تمام مواد مولكول پيوسته در حال جنبش هستند. بويي كه از شيشه عطر برمي خيزد همان مولكول هاي ماده است كه از ماده جدا مي شوند و به بيني ما وارد مي شوند.

آيا بین مولكول ها ی مواد ربایش و چسبندگی وجود دارد؟

حال اگر در يك ظرف روغن چند قطره آب بريزند و آنها را با وسيله اي به هم نزديك كنيد به هم مي پيوندند؛ يعني مولكول هاي هر ماده همديگر را مي يابند. ربايش مولكول ها در همه اجسام يكسان نيست. در بعضي مواد ربايش با شدت بسياري صورت مي گيرد مانند چوب كه نمي توانيم آن را با دست جدا كنيم.

وضع مولكول ها در مواد جامد، مايع و گاز چگونه است؟

در مواد جامد مولكول ها به هم نزديك اند و با نيروي زياد يكديگر را مي ربايند. مولكول ها در مواد جامد فقط در سر جاي خود مي لرزند؛ به همين دليل، شكل و حجم مواد جامد هميشه ثابت است و تغيير نمي كند.

در مواد مايع فاصله مولكول ها از هم بيشتر است. مولكول هاي مواد مايع مانند دانه هاي زنجير به هم متصل اند و زنجيرهاي كوچكي را به وجود آورده اند. مولكول هاي مواد جامع مي توانند آزادانه سُر بخورند و جابه جا شوند. به همين دليل يك مايع به شكل ظرف خود در مي آيد.

در بين مولكول هاي گاز تقريباً نيروي ربايش وجود ندارد. به همين دليل مولكول هاي گاز همديگر را نمي ربايند و آزادانه حركت مي كنند. فاصله بين مولكول هاي گازها از دو ماده ديگر بيشتر است. به همين دليل گازها در همه جا و در محيط اطراف خود پراكنده اند.

چرا مواد خاصيت متفاوتي دارند؟
مولكول ها از ذرات كوچك تري به نام اتم تشكيل شده اند. اگر اتم هايي كه مولكول هاي يك ماده را مي سازند يكسان باشند. به آن ماده عنصر مي گوئيم. گاز اكسيژن كه براي تنفس موجودات زنده ضروري است يك عنصر است. چون مولكول آن از دو اتم يكسان ساخته شده است. موادي مانند طلا، آلومينيم و آهن يك عنصر هستند.

اگر مولكول هاي يك ماده از دو يا چند نوع اتم مختلف ساخته شده باشد به آن ماده تركيب مي گویيم. مانند آب كه از دو اتم ئيدروژن و يك اتم اكسيژن تشكيل شده است.

پرسش هاي بخش 1

1- اتم هاي تشكيل دهنده كدام ماده مثل هم نمي باشد? اكسيژن طلا نمك آلومينيم

2- اتم هاي كدام دسته مواد مثل هم مي باشند؟

اكسيژن، ئيدروژن، الكل آب، آهن، ئيدروژن

اكسيژن، آب، ئيدروژن آهن، گوگرد، اكسيژن

3- كداميك از مواد زير عنصر است ؟ نمك اكسيژن دي اكسيد كربن نفت

4- مواد در كدام يك از حالت هاي زير، تعداد جايي را كه اشغال مي كنند، ثابت است؟

گاز، مايع جامد، گاز جامد، مايع، گاز مايع، جامد

سؤالات تشريحي

1- چه چيزهايي خاصيت يك ماده هستند؟ رنگ ، بو، مزه

2- جنبش مولكولي چيست؟ مولكول هاي يك ماده پيوسته در حال جنبش هستند. در مواد گازي شكل جنبش مولكول ها خيلي زياد و در مايعات نسبت به گازها كمتر است در اجسام جامد مولكول ها فقط در جاي خود مي لرزند.

3- چرا چنبش مولكولي باعث نمي شود كه مواد از هم پراكنده مي شوند؟ زيرا ربايش مولكولي باعث مي شود مولكول هاي ماده يكديگر را بربايند.

4- مولكول ها از چه ساخته شده اند؟ از اتم

5- به چه موادي عنصر مي گویيم؟ به موادي كه اتم هاي يكسان داشته باشند.

6- به چه موادي تركيب مي گوییم؟ به موادي كه از چند نوع اتم مختلف درست شده اند

7- كدام نوع از مواد شكلشان تغيير مي كند؟ گاز و مايع

 مثالهایی برای تغییر فیزیکی

• مغناطیسی شدن آهن در مجاورت آهن ربا یک پدیده فیزیکی است. زیرا اولا اثری بر خواص شیمیایی آهن ندارد و ثانیا با دور کردن آهن ربا و یا با استفاده از روش‌های فیزیکی می‌توان این خاصیت را از بین برد.
  
  
• اغلب فرایندهای انحلال از فسیل ، حل شدن قند یا نمک در آب ، حل شدن بنزن در تولوئن و حل شدن ید در تتراکلریدکربن.
  
  
• ملغمه شدن فلزات (آلیاژ فلزات).
  
  
• تصعید نفتالین در دمای اتاق.
  
  
• مخلوط کردن گرد کات کبود آبی رنگ و پودر زرد رنگ گوگرد و تولید گرد سبز رنگ نیز صرفا یک پدیده فیزیکی است و تغییر رنگ آن ناشی از انجام یک پدیده شیمیایی نیست.
  
  
• آسیاب کردن مواد نیز یک پدیده فیزیکی می‌باشد. زیرا هیچگونه تغییری در ساختار مواد صورت نمی‌گیرد.

• مثالهایی از فرایندهای شیمیایی

  همانظور که قبلا ذکر شد، در تغییر شیمیایی ، ماهیت شیمیایی مواد تغییر می‌یابد و فراورده‌های جدید با خواص متفاوت از مواد اولیه تولید می‌شود. بنابراین پدیده های زیر نمونه هایی از تغییرهای شیمیایی محسوب می‌شوند:
   

   

  •سوختن انواع سوخت‌ها. مانند بنزین ، نفت ، گاز طبیعی و... در مجاورت هوا
  •زنگ زدن فلزات
  •گوارش غذا
  •رسیدن میوه
  •پختن غذا
  •فساد مواد
  •محکم شدن تدریجی سیمان.
  •انحلال آمونیاک در آب. زیرا در اثر انحلال ، قسمتی از مولکولهای آمونیاک با مولکولهای آب ترکیب شده و ماده جدیدی به نام هیدروکسیدآمونیوم تولید می‌نمایند. بهمین دلیل که واکنش شیمیایی بین حلال و حل شونده رخ می‌دهد، حل شدن بیشتر جنبه شیمیایی دارد.
  •لخته شدن مواد کلوئیدی. در اثر لخته شدن ، پیوندهای جدیدی تشکیل می‌گردد که باعث تجمع مولکولهای یک محلول کلوئیدی می‌شود.
  •تشکیل بخارات در اثر حرارت دادن اکسید جیوه.

• .
  

نمونه سوال تستی ریاضی از بخش محیط   ( کلاس تابستانه پنجم )

(جلسه ی دوم )              

1- محیط مستطیلی 288 سانتی متر است .اگر طول پنج

 برابرعرض باشد طول مستطیل چند سانتی متر است ؟

الف )120 سانتیمتر                    ج) 56 سانتی متر

    ب)100 سانتیمتر                     د)24 سانتی متر

2- هر گاه به طول یک مربع 20 سانتی متر اضافه کنیم

به محیط آن چندسانتی متر اضافه خواهد شد ؟

الف)24 سانتی متر                    ج) 80 سانتی متر 

  ب)64 سانتی متر                    د) 100 سانتی متر

3-اختلاف طول و عرض مستطیلی 20 متر است .

اگر محیط مستطیل200 متر باشد طول مستطیل

چند متر خواهد بود؟

الف)20 متر    ب) 40 متر    ج)60 متر    د)80 متر

4- اگر به طول مستطیلی 8 واحد و به عرض ان 6 واحد

اضافه کنیم به محیط آن چند واحد افزوده ایم ؟

الف)28 واحد  ب) 24 واحد  ج)18 واحد   د)14 واحد

5- بر روی هر یک از اضلاع یک لوزی به ضلع 2 سانتی متر

در خارج آن یک مثلث متساوی الاضلاع می سازیم به طوری

که ضلع لوزی "قاعده ی یک مثلث متساوی الاضلاع باشد .

محیط شکل حاصل چند سانتی متر خواهد شد ؟

الف)8 سانتی متر                   ب) 16 سانتی متر

ج) 24 سانتی متر                    د)32 سانتی متر

6- محیط یک مربع و یک مستطیل با هم برابرند اگر محیط

مربع 400 متر وعرض مستطیل 50 متر باشد.طول مستطیل

چند متر است ؟

الف)150 متر                             ب)100متر

ج)75 متر                                   د)60 متر

7-محیط یک لوزی 4 متر و 48 سانتی متر است.طول هر

ضلع لوزی چند سانتی متر است ؟

الف)112 سانتی متر                   ب)124 سانتی متر

ج)132 سانتی متر                       د)138 سانتی متر

8-ضلع مربعی 2 متر است .محیط آن چند میلی متر است ؟

الف)8000 میلی متر                   ب)4000میلی متر 

ج)2000میلی متر                        د)1000 میلی متر

9- محیط مستطیلی 110 متر است اگر اختلاف طول و

عرض آن 13 متر باشدطول و عرض آن به ترتیب چند

متر است ؟

1) 20"35   2)6"18   3)8"24     4)16"16 

10-استخری است به شکل مستطیل به طول 24 متر و

عرض 14 متر .می خواهیم به فاصله ی 2 متر از لبه ی

استخر دور آن نرده گذاری کنیم .اختلاف طول نرده با

محیط استخر چند متر است ؟

الف)8    ب) 14     ج)16      د)20

11- طول ضلع یک لوزی را تقسیم بر 4 کردیم .محیط آن

چه تغییری کرده است ؟

الف)چهار برابر بزرگ تر شده است

ب)دو برابر کوچک تر شده است .

ج) چهار برابر کوچک تر شده است .

د) هشت برابر کوچک تر شده است .